جمعه , ۲۶ مرداد ۱۳۹۷
خانه / به شی ئه ده بی کوردی / نیشتمانێک لە گەروودا /چنوور سەعیدی

نیشتمانێک لە گەروودا /چنوور سەعیدی

      

cri$20bleu (1)

   

    – ب ب باوکە ئەو دەستە مردووەتم ئەدەیتێ؟

    – بۆچیتە؟

    – ب ب با بیبەستم بە دەستمەوە، دکتۆر وا بزانێ گەورە بوومە و زووبەزوو عەمەلم بکات، ئازارم ز ز زۆرە.

    – باشە ئەتدەمێ، ئێستا تۆ مەگری و بنوو، چی زۆرتر بگری ئازاریشت زۆرتر ئەبێ.

    دەستێکی باوکی مردبوو، لە زیندان لە ژێری ئەشکەنجەدا، کاتێ بە ئاگا‌هاتبووەوە بینیبووی کە دەستی چەپی بێهەست و بریندار بووە، ئەیزانی باوکی نایداتێ، نەک هەربە کەڵکی نەدەهات، بەڵکوو ببووە بارێکی قورس بە سەر شانیدا، چونکە بەردەوام ئاگاداری بوو بەر دەرگە نەکەوێ، ناو رێگا لە خەڵک نەگرێ، ژێری نینۆکەکانی پیس نەبێ و ئاڵقەی زەماوەندەکەی لێ نەکەوێ، چەند جار ویستبوو بیبڕێتەوە، دایکی نەیهێشتبوو گوتبووی:

   – با خەڵک سڵت لێنەکەنەوە و بەزەییان پێت نەیتەوە، پیاوێکی یەک دەست ناشیرینە!

ئەو ئەمانەی ئەزانی بەڵام هەر بەو بڕیارەش دڵخۆش بوو، دوکتۆر گوتبووی کە ببێت بە هەشت ساڵی عەمەڵی ئەکات، تا هەشت ساڵەیی زۆری مابوو و ئەم بڕیارە تەحەمۆلی پێئەدا. وتبووی کە عەمەلی بکات ئیتر وازدێنێ لەو کەوچکە بچووکانە، تەنانەت بۆی هەیە پارووی گەورە لە زار بنێ و پڕ بە سییەکانی هەناسە بکێشێ، ئەتوانێ تا هەتایە بە بێ ترس لە تەشەنەی کتوپڕی ئەو ئازارە بژیت.

   هەر بەو پەڵە گۆشتەوە لە دایک ببوو، سەرەتا بە قەد تاقە برێنجێک بوو، جوان لە بیریە کە لە  تەکیا باڵای ئەکرد، کێشەیەکی لە تەک ئەوەی کە جوان پارووەکەی بجوێ و وردە وردە قووتی بدا، ئەوەندەی کە ماندوو بێت و پێش تێر بوون دەست لە نان خواردن بکیشێ نەبوو، کێشەی لە تەک تەشەنەی لە ناکاوی ئەو ئازارە تاقەت پرووکێنە بوو، هێندە دەگریا کە پیرانی ئەکرد و ئەبوورایەوە، هەر زوو هەستی بەوە کرد کە بەو بوونەوەرەی ناو گەروویەوە مرۆڤێکی ناتەواوە، کەچی منداڵانی گەڕەک ئەم نهێنییەیان نەدەزانی بەڵام ئەو هەستی کەم ئەندام بوونە ، ترس لە هەڵزنین و بەر بینگ پێگرتنی لە ناکاوی ئەو بوونەوەرە تووڕەیە لە گەرماوگەرمی‌یارییەکانیدا، ترسێکی گەورە بوو و تا هەشت ساڵەیی بەرگەی نەدەگرت. نەنکی ئەیگوت: ئەمە تاوانێکە بۆ منداڵە‌هارەکان، ئەوانەی گوێرایەلی دایکیان نین! کە گەورە ببی هەم ژیر ئەبیت و هەم لە کۆڵت ئەبێتەوە.

 بەڵام لەوەتەی لە بیریە قەت‌هارییەکی ئەوتۆی نەکردووە کە تاوانی ئاوا بداتەوە، هەمێشە ترساوە لە تەشەنەی ئەو ئازارە، هەموو بیرەوەریەکانی منداڵیشی وێنا کردنی باروودۆخی ژیانی دایک و باوکیەتی لە زیندان، ئەوەش تەنیا بە گوێ گرتن لە بیرەوەرییەکانیان درووست بووە، ژیانی ئەو نە رووداوێکی گرینگی تێدا بووە نە سەفەرێکی خۆش یان‌هاوڕێیەکی دلخواز، بۆ خۆیشی هەر لە زیندان لە دایک بووە، کەچی هیچی بیرنایە بەڵام بە وردی ئەتوانێ ژوورەکان، نووسراوەی سەر دیوارەکان،‌هاوبەندیەکانیان وێنا بکات، تەنانەت  ئەو دڵەڕاوکە و چاوەڕوانییە کۆشندەیە، بۆ بیستنی هەواڵی ئازادی یا لە سێدارەدانی یەکێکیان لەو پۆستاڵانە… دایکی دەیگوت:

    – مامایەک‌هاو بەندم بوو، ئەویش وەک من لە تەک مێردەکەی دیل کرابوو، خۆشبەختانە نەزۆک بوو، گەر ئەو نەبوایە نە من مابووم و نە تۆش…وتم ئەها جەلادەکە‌هات، خێرا هەڵێ! هەڵاتی و پێت گرت، کردمانە هەرا و چەپڵەڕێزان، جارێکی تر وتم خێرا قسە بکە ئەها دەنگی پۆستاڵەکانی دێت! لە ترسان دەستت پێکرد، کوێر بم کوڕم! بە تورە تور دەستت پێکرد. باوکت لە بەندی ٤٠٥ دا بوو. پازدە رۆژ جارێ بۆمان هەبوو یەکتر ببینین، کاتێ بینی زکم پڕ کراوە ئیتر نەیویست بمبینێ، هەواڵی نارد کە لە نێوت ببەم، نەمتوانی، دڵت لێی ئەدا ئەجووڵایتەوە، نەمتوانی…ئیتر نەچووم بۆ سەردانی تا بوو بە دوو ساڵت.

  گرینگترین و ئەڵبەت تەنیا کاری باوکی گوێگرتن لە هەواڵە سیاسیەکانی رادیۆیە، بەو دەستە ساغە یپێچی رادیۆکەی هێندە ئەسووڕێنی تا دەنگە زۆڵاڵەکان لە نێو پارازیت ئەدۆزێتەوە:

    – تەنیا هەواڵە بیانییەکان راست ئەڵێن، ئەوان درۆ دەلەسە نازانن و لە کەس ناترسن.

ئێواران ئەچێت بۆ پارک و لەدوای شاترنج دەست ئەکا بە شرۆڤە و شیکاری هەواڵەکان.

   – بەمەرجێک بزانم شۆڕشی وڵاتان چۆنچۆنی دەست پێدەکات و کیگەل لە پشتی پەردە دان، داهاتەکەشی بۆم پێشبینی دەکرێ.

گەورەترین شانازی باوکی ئەوەیە کە پاڵەوانی شاترەنجە و بە سەدان جار کێش کراوە و بە زیرەکی خۆی لە مات بوون رزگار کردووە.

  تەنیا وشەیەکە و گیری خواردووە، وشەیەک لە جنسی لەشی خۆی، کاتێ هەڵئەقەندرێ هەر لەو گۆشت و رەگ و خوێنەی خۆی سەوز ئەبێتەوە و ئازاری ئەدا، لە دوای چەند جار عەمەلەوە تازە بۆی دەرکەوتووە کە وشەیە، بەڵام چ وشەیەک؟ هێشتا نازانێ، بۆیە ناچارە چی لە رادیۆ یا دەمەقڕەی دایک و باوک و‌هاوڕێ و مامۆستاکانی ئەبیستێ، لە بیری بمێنێ یا بینووسێتەوە تا دوایی بۆ خۆی دووپاتی بکاتەوە و کاردانەوەی لە ناو گەروویا ببینێ و بزانێ ئەو ئازارە بە کامەیان تەشەنە دەکات؟ هەندێ ئازار هەیە دۆکتۆر نە ئەیناسێ و نە چاری ئەکا، نە قووت ئەدرێ و نە تف ئەبێتەوە و نە فەرامووش ئەکرێ.

رێک لە سەر قوڕقوڕاچکەی گیری خواردووە، ئەڵێی گیانی تێدایە، کە ناوی خۆی ئەبێستێ، لە خەو هەڵئەستێ…

 لە دوای چەند جارعەمەلی بێهوودەوە دەزانێ کاتێ کە باوکی رادیۆکە هەڵئەکا، ئەبێ خۆی بشارێتەوە، دەزانێ کە ئەو بوونەوەرە بەو دەنگانە هەستیارە و بە ئاگا دێتەوە و هەوڵ ئەدا گەرووی وردە وردە بدڕێنێ و بێتە دەرێ، دەشزانێ کە ئەو ئازارە پێوەندی راستەوخۆی بە هەواڵە سیاسییەکانەوە هەیە، تەنیا لە کاتی بڵاو بونەوەی هەواڵە سیاسیەکانی زمانی زگماگیی دەرەوەی وڵاتە کە ئەو ئازارە تەشەنە دەکا، ئەو بوونەوەرە بە ئاگا دێتەوە و دەست ئەکا بە رووخاندنی قوڕقوڕاچکەی. باوکی قەت گوێ لە هەواڵە ناوخۆیەکان راناگرێ، با بە زمانی زگماگیش بن! پێیوایە ئەوان زۆرتر لە هەمووان درۆزنن. دایکیشی بەردەوام یا خەریکی کاری ناوماڵە یا کتێب ئەخوێنێتەوە، کاتێ باوکی دەرۆیشت بۆ شیکاری سیاسی لە ناو پارکا، خۆی رادیۆکەی هەڵئەکرد، گوێ لەو زمانە جۆربەجۆرانە دەگرت و لە دواییدا زمانە زگماگیەکەش، هەرلە سروودی دەست پێکی بەرنامەکان، گەرووی ئەکەوتە خورین، وەک تۆپێک بای تێئەچوو دەئاوسا، چاوی لێبوو کە ئەبوو بە مریشکی ماسی خۆر، هەناسە سوار ئەبوو و ئەیویست‌هاوار بکات بەڵام نەیدەتوانی، دەنگێکی لێوە دەهات وەک نووزەی سەگێکی بریندار.

 نووکەش نەک هەر لە بەر تەشەنەی ئەو ئازارە خۆی ئەشارێتەوە، بەڵکوو لە بەر باوکیشی کە هەندێ جار ئەگەر هەواڵی فەشەل هێنانی خەبات یا بزۆتنەوەیەکی دڵخوازی ببیستێ، یا لە سێدارە دانی شۆڕشگێڕەکان، تووڕە ئەبێت و دەست ئەکا بە جنێودان و شکاندنی ئەو پەرداخ و قەندانە شووشەیانە وا لە بەر دەستی دایە.

    – نەفرەت لە راپەڕین، لە شەڕ لە ئامانج لە هەموو شتێ…

 دایکی ئەڵێ:

    – حەقە هەموو شتێ لەم ماڵە لە ئاسن بێ وەک خۆمان!

  دایکی خێرا ئەیڕفێنێ بۆ بازاڕ نەکوا شتێکی بەرکەوێ، کاتێ راپەڕینێک فەشەل دێنێ، ئەو بۆی هەیە چی حەز دەکا داوا بکات، هەموو جۆرە ئامێری یاری و شیرینیەک و نەترسێ لە کرمی‌ددان.

  دایکی ئەڵێ: 

    – ئەمە بەشی من و تۆیە لە خەباتی خەڵک، گوێ مەدەرێ کوڕم، بابە رەنج و ئازاری زۆری چەشتووە بۆیە بێ ئۆقرەیە و ناڕاحەت…گوێ مەدەرێ گرینگ ئەوەیە تۆ کوڕی منی، تەنیا هی خۆم باشە

رۆژ لە دوای رۆژ تەنیاتر ئەبێت و دوورەپەرێزیان لێدەکا.

    – فەرموو خانم ئەوەندە چرپاندۆتە بە گوێیدا کە “تۆ تەنیا کۆڕی منی”، ئیتر بە پیاومان نازانێ و لەتەکیشمانا نان ناخوات!

  وشەیە وشە، خۆی چاکی لێئەزانێ، نە پەڵە گۆشتێکی زیادیە و نە شێرپەنجەی قوڕگ، نە بەو شێوەیەش وا خەڵک ئەڵێن:

     – خودا تاوانی کمۆمۆنیست بوونی دایک و باوکی لە ئەو سەندۆتەوە!

بەڵام بەم رۆزگارە خەریکی بیر کردنەوە لە مانای وشەکانە، لە تاقیکردنەوە و پرسیار:

    – دایکە ززززۆڵ چیە؟

    – کێ پێوتووی کوڕم؟

    – ک ک ک کەس نەیوتووە، ئەمڕۆ رێک لە دوایین دەقەی یاریەکە گ گ گوڵێکمان خوارد، ئارام بە ش ش شاهۆ وایگوت، ئاخر خ خ ەتای شاهۆ بوو.

بەڵام درۆ ئەکات، خەریک بوو ئەچوو بۆ فوتباڵ، کراسە سپییەکەی لە بەر کردبوو، باوکی گوێ لە دەنگی ئیسراییل ئەگرت، ترسا ئەو ئازارە پێش چونەدەرەوە تەشەنە بکات ویارییەکە بشێوێ، وایزانیبوو ئەگەر یەکەم دوکمەی کراسەکەی کە رێک لە سەر ئەو ئازارە و قۆڕقۆڕاچکەی بوو، ببیبەستێ بەرگری لە هەڵزنینی ئەکات، باوکی کە بینیبووی هەموو دوکمەکانی بەستووە بۆ تاوێک حەپەسا بوو و ئینجا گوتبووی:

     – بیکەوە ئەو دوکمە حیزەت! ئەلحەق کوڕە زۆڵی ئەو باوکە بێشەڕەفەتی!

یەکەمجار بوو ئەو وشەیەی ئەبیست، نەیدەزانی پێوەندی نێوان یەکەم دوکمەی کراس بەستن و وشەی “زۆڵ” چیە؟ لەوانەیە بیرەوەریەکی ناخۆشی وە بیر باوکێ هێنابێتەوە، گرینگ نەبوو مانای چیە، گرینگ ئەوە بوو پێوەندیەکی بەو بوونەوەرەوە نەبوو. ئەو رۆژە دوو گۆڵی لە رەقیب دا و یارییەکەیان بردەوە.

 باوکی ئەڵێ:

    – من ئەگەر خەیانەتم کردایە ئێستا هەم سەیارەم هەبوو و هەم دوو دەست وهەم پێکەوە دوو گوێرەکەی مامۆستا زانکۆ بوین!

    – خ خ خەیانەت چیە؟

    – جۆرە درۆ وتنێکە کوڕم کە تاوانی زلە یا زیندانی لە ژێر زەوین نیە، تاوانی تەنیا مەرگە.

 چەند جار دووپاتی ئەکاتەوە: خەیانەت، خەیانەت کردن …بوونەوەرەکە خەوتووە، کەوایە ناشتوانێ  وشەی خەیانەت بێ. وشەکەی ناو گەرووی ئەبێ بێگومان مانایەکی ناخۆشی ببێ.

 بیرلەوە ئەکاتەوە ئەگەر باوکی خەیانەتی کردبای بە قسەی دایکی ئێستا مردبوو و نە سەیارەی هەبوو و نە ئەو دەستە ساغەشی. خەیانەت نیە، زۆڵ نیە، شۆڕش و هێرش و شەڕ و ئاشتی و راپەڕینیش نیە بێگۆمان لەو دەستە وشانەیە وا باوکی لە رادیۆکاندا گوێ لێدەگرێ یا لە شەڕە شاراوەکانیاندا ئەیبیستێ، لە تووڕەیەکانی باوکی و قاپ و پەرداخ شکاندنی.

    – بریا من بە جێگای تۆ ببوایەم ئافرەت!

    – فەرقی چی بوو؟ من و تۆ چارەنووسمان یەکێکە.

    – فەرقی ئەوە بوو کە من ئاووس نەدەکرام!

  یەکەمجار کە عەمەلی کرد هێشتا ئازاری هەبوو، تەقەڵەکانی نەکێشابوو، بە ئاستەم زاری ئەکردەوە و تەنیا شتی ئاوەکی بۆ ئەخورا، هەستی ئەکرد شتێک خەریکە چەکەرە ئەدا، رەگ دائەکوتێ، ئەو جۆرە ختوورەیەی  پێش ئازاری باش  ئەناسی، لە دوای شەش مانگەوە دیسان عەمەل کرایەوە، دۆکتۆر گۆتی:

     – شێرپەنجەیەکی سەیرە و لە کەس نەمانبینیوە بەڵام لە دوای چەند عەمەلی تر بێگومان رەگ وشکی دەکەین.

  تازە تەقەڵەکانی کێشابوو کە گەرووی دەستی کردەوە بە خورین و خوێنی رشاندەوە. گوتی:

     – خەریکە س س س سەوز ئەبێتەوە.

باوکی گوتی:

    – فەرموو ئافرەت ئەوەیە بەرهەمی‌شەڕ بۆ نیشتمانەکەت! خۆزگە خەیانەتمان کردایە، ئەم هەموو سەرشۆڕی و بێ بەختییە بۆ نیشتمانێکە کە ئێمە خاوەنی نین!!

ئینجا هێڵنجی دا، سەرەتا ترسا ریخۆڵەشی هەڵبێنێتەوە یا تەقەڵەکانی لێک بێتەوە، گەرووی ئاوسا بوو وەک مریشکی ماسی خۆر.باوکی گوتی:

    – نەفرەت لە نیشتمان

چەند خاڵی گەرم کەوتنە سەر خوێنەکە، بە دەنگی خۆی دووپاتی کردەوە: نیشتمان… هێڵنجی ئەدا، نیشتمان…گەرووی دەئاوسا، نیشتمان… گەرووی خەریک بوو بدڕێ، قرچ و هۆری قرتانی ناسکە دەمارەکانی هەست پێئەکرد، شەڕێک لە نێوان بەرخۆدانی گەرووی و هەوڵی ئەو وشەیە بۆ دەرباز بوون، چی خوێن لەم شەڕە ئەڕژێ ئەبێ هەڵبێنێتەوە! خوێنی قرتانی ناسکە دەمارەکانی….  قامکی لە خوێناوەکە وەردا، خاڵەکان نووسان بە قامکیەوە، چەند خاڵی گەرم و زیندووی بینی کە ئەلەرزان، رەگ و خوێنیان تێدابوو، لە جنسی لەشی خۆی بوون بەڵام بە هەمان شێوەش نامۆ، وەک دەستی باوکی.

    – تۆ چیت داوە لە نیشتمان، چاوت دەرهات نەتکردایە، ئەو کاتە وا درووشمت ئەدا ئەم رۆژەشت بدیبایە، کوڕی داماوم گوناحی چیە کە ئێمە بێ دەسەڵات و پەککەوتەین…ملت بشکێنە بچۆە وڵاتێکی تر کە هەواڵەکانی راست بێ و بتکا بە گووشۆری هۆتێلەکانیان!

 هەست ئەکا چی لەو دوازدە ساڵەی ژیانی خواردووە ئەیڕشینێتەوە.

  وشەیەکی ساکار، دوڕ و دەگمەن کە ماناکەشی ئەزانێ، کەچی هەر بە زمانی دایکییە بەڵام کەس بەکاری ناهێنێ، کەس بیر لەم وشەیە ناکاتەوە، رەنگە بە رێکەوت لە زمانی کەسێک لە بازاڕ و ناو خەڵکا بیبیستێ، خۆشبەختانە منداڵانی گەڕەک هەر نایزانن چیە، زۆرتر لە رادیۆ ئەیبیستێ، یا لە شیکارییە سیاسیەکانی شەوانەی دایک و باوکی، بۆ خۆیشی قەت کاری بەم وشەیە نەبووە و هەر بیریشی لێنەکردۆتەوە، کچێکیشێ نەناسیوە بەم ناوە بێت.

    – بۆ بابە ئەڵێ ئێمە خاوەنی ن ن ن نیشتمانەکەمان نین ؟ ک ک کێ داگیری کردووە؟

    – تۆ کارت بەم قسانەوە نەبێ کوڕم، تۆ دەرس بخوێنە، وەش ش لەدەورت گەڕێم ئەوەتا ئازارەکەت دەستی پێکردەوە!

 دایکی دەست ئەخاتە سەر گەرووی بۆ ئەوەی نەئاوسێ، وەختە بخنکێ، حەز ئەکا گەرووی هێندە گۆشار بدات تا هەناسەی ئەبڕێ. نیشتمان خوێنی لێ بەر ئەبێتەوە و ناچارە بڕشێتەوە.

 دیسان وەسوەسەی زوو گەورە بوون ئەکەوێتەوە گیانی، کە دەستی دایکی بگرێ وبەرەو وەڵاتێک بڕۆن کە ئەم وشەیەی تێدا نەبێ.

   بە زمانی ناهێنێ، دوورەپەرێزی ئەکات و نایشیبیستێ، بەڵام بیر کردنەوە شی تووشی خوێن و ئازاری ئەکات، پێوەندی ئەم ئازارە لە تەک ئەم وشەیە ئەبێ چی بێ؟ ئەوان هەر بە زمانی خۆیان ئەدوێن، لەوێ لە دایک بوون، تەنیا لە قۆتابخانە و کاتێ بۆ دۆکتۆر ئەچن بۆ پێتەخت بە زمانی خۆیان قسە ناکەن…

  بیرکردنەەوە لەم پرسیارانە هەر هەمان ئازارەکەیە، خەو ئەبینێ دەستێک مردوو پەمەیەک ئاگرین ئەکات و ئەیخاتە ناو گەروویەوە، ئەزریکێنێ و رائەچڵەکێ، پەنجەرەکان ئەکاتەوە و ئاوی سارد ئەخواتەوە، دیارە وڕاوەی نیشتمانی کردووە، سەر قۆڕقۆڕاچکەی هێندە نەوازشت ئەکات تا ئازارەکە ئەخەوێتەوە…

   نە، کۆچ کردنیش بێهوودەیە، پەشیمانە لەو هەموو کونجکۆڵییە، چی خۆی لە بنەماڵەی داشارێ، بە زمانیشی نەهێنێ، دڵەڕاوکەی بیستنی کتوپڕی ئەم وشەیە ناچاری ئەکات بەردەوام بیری لێبکاتەوە، ئیتر خۆ حەشاردان لە بیرنەکردنەوە لە وشەیەکی بێهوودە کە کەس نە بە زمانی دێنێ و نە بیری لێئەکاتەوە نەلواوە.

 نە قووت ئەدرێ، نە هەڵدێتەوە، نە لائەچێ و نە فەرامۆش ئەکرێ… کەوایە بۆچی بۆ گەورەبوون پەلە بکات؟ ئەزانێت رۆژێ نیشتمانی ناو گەرووی داگیری ئەکات.

چنوورسه‌عیدی

١خەرمانانی٢٠١٣

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

3 × 5 =

قالب وردپرس پوسته وردپرس ..